Oʻz-oʻziga xizmat avtoyuvishini noldan qanday ochish: maydon tanlashdan jihozni ishga tushirishgacha

Oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish yuvish shoxobchasi oddiy biznesdek koʻrinadi: soyabon, bir nechta post, yuqori bosimli apparat va pul qabul qiladigan terminal. Sxema darajasida shunday ham. Qiyinchilik boshqa narsada — harakatlar tartibida. Bu bozordagi qimmat xatolarning deyarli barchasi uskunani notoʻgʻri tanlashdan emas, balki uskunani maydonchani tekshirishdan oldin tanlashdan kelib chiqadi.

Quyida — biz 2014-yildan beri obyektlarni olib borayotgan ketma-ketlik: uchastkaga birinchi chiqishdan to post birinchi pulni qabul qilgan kungacha. Bu maqolada smeta tahlil qilinmaydi: xarajatlar tarkibiga va ikki, toʻrt hamda olti postli obyektlarning raqamlariga alohida maqola bagʻishlangan. Bu yerda gap pul sanashni boshlashdan oldin nima qilinishi kerakligi haqida.

1-qadam. Maydoncha: hammadan avval nimaga qarash kerak

Maydoncha qolgan hammasini belgilaydi: nechta post sigʻadi, qanday uskuna toʻgʻri keladi, kommunikatsiya tortish qancha turadi va sizga umuman oqim kiradimi. Uni ijara haqi boʻyicha emas, birdaniga toʻrt narsa boʻyicha baholash kerak.

Oqim va koʻzga tashlanish

Oʻz-oʻziga xizmat yuvish shoxobchasi tasodifiy qaror bilan yashaydi: odam yonidan oʻtib ketayotgan edi, boʻsh postni koʻrdi va burildi. Demak, trafikning mutlaq raqamlari emas, burila olish imkoni muhim. Gavjum koʻchaning birinchi qatoridagi, lekin burilish uchun choʻntagi yoʻq maydoncha — kirishi va chiqishi qulay, ammo kamroq koʻzga tashlanadigan maydonchaga yutqazadi.

Oqim tezligiga qarang. Mashinalar soatiga 60–80 kilometr yuradigan joyda lavhani kech payqashadi, tormozlash uchun zaxira kerak. Zich qurilgan va tezligi soatiga 40 kilometr koʻchada oʻsha oqim sezilarli darajada yaxshiroq ishlaydi.

Geometriya

Yuvish posti — bu faqat mashina turadigan joy emas. Bu yana kirish, burilish, kutish joyi va kirish bilan kesishmaydigan chiqish. Amaliy talab: postga mashinaning oʻzi uchun taxminan 6 × 4 metr, ustiga kengligi 6 metrdan ortiq oʻtish yoʻli kerak — unga yengil avtomobil emas, tirkamali krossover ham sigʻishi lozim.

Texnik xona uchun joyni alohida tekshiring. Quvvat qismi, suv tayyorlash, idishlar va kimyo postlar yonidagi isitiladigan xonada turishi kerak. Buni koʻpincha unutishadi: rejada postlar bor, ammo shularning hammasini qoʻyadigan xona yoʻq.

Suv

Suvga oid savol ikkita va ular har xil. Birinchisi — uni qancha olish mumkin. Ikkinchisi — tarkibi qanday.

Miqdori boʻyicha: bitta post ishlaganda daqiqasiga taxminan 15 litr sarflaydi — bizning toʻplamlar shu sarfga moʻljallangan. Bir vaqtda ishlayotgan toʻrtta post daqiqasiga 60 litr, soatiga taxminan 3,6 kub metr. Shahar kirishi odatda bunday sarfni koʻtaradi, quduq — har doim ham emas. Shu sababli obyektlarga toʻplovchi idish qoʻyiladi: u barcha postlar bir vaqtda band boʻlgandagi choʻqqini tekislaydi.

Tarkibi boʻyicha: qattiqligi yuqori suv nasoslarni ishdan chiqaradi va kuzovda oq dogʻlar qoldiradi — shu sababli mijoz qaytib kelmaydi. Suv tahlilini uskunaga buyurtma berishdan oldin qilish kerak, birinchi shikoyatlardan keyin emas. Tahlil natijalari bilan nima qilish kerakligi — suv tayyorlash va teskari osmos haqidagi alohida maqola mavzusi.

Elektr quvvati

Eng koʻp uchraydigan va eng qimmat xato shu yerda. Yuvish shoxobchasining uskunasi uch fazali, 380 V. Bizning toʻplamlardagi bitta post — yuqori bosimli apparat uchun 4–5,5 kVt. Bunga changyutgichlar, yoritish, texnik xonani isitish, qishda esa postlarni isitish qoʻshiladi.

• Ruxsat etilgan quvvatni ijaraga beruvchining gapidan emas, obyektga oid amaldagi hujjatlardan biling.
• Kirish aynan uch fazali ekanini tekshiring. Yuvish shoxobchasi uchun bir fazali 15 kVt toʻgʻri kelmaydi: 380 V yuqori bosimli apparatlar unda ishga tushmaydi.
• Yigʻindini emas, choʻqqini hisoblang: barcha isteʼmolchilar bir vaqtda ishlamaydi, lekin qishki oqshomda ular yozgidan koʻra koʻproq mos keladi.
• Kengaytirish uchun zaxira qoldiring. Ishlab turgan shoxobchaga ikkita post qoʻshish qiyin emas — unga 15 kVt quvvat qoʻshish qiyin.

2-qadam. Nechta post qoʻyish kerak

Postlar soni maydon bilan emas, oqim bilan tanlanadi. Mantigʻi oddiy: postdagi bitta yuvish sikli kirish, chiqish va mijozlar orasidagi tanaffus bilan birga 8–12 daqiqa oladi. Demak, bitta post toʻliq yuklamada soatiga taxminan 5–7 mashinaga xizmat koʻrsatadi.

Toʻliq yuklama boʻlmaydi. Haqiqiy manzara boshqacha: ertalab soat 8 dan 11 gacha postlar boʻsh turadi, juma kuni kechqurun va dam olish kunlarida ularga navbat, birinchi qor yoki yomgʻirdan keyin esa — yarim kunlik navbat. Shuning uchun oʻrtacha oqimni emas, choʻqqini hisoblash kerak.

• 8–12 daq.kirish-chiqishi bilan bitta yuvish sikli
• 5–7 mashinapostning soatlik oʻtkazuvchanligi
• 15 l/daq.bitta ishlayotgan postning suv sarfi
• 4–5,5 kVtpostdagi yuqori bosimli apparat quvvati

Birinchi suhbatda biz tayanadigan moʻljal: ikkita post — oqimi kichik maydoncha yoki shoxobcha yonidagi sinov formati. Toʻrtta post — shahar ish standarti, unda choʻqqidagi navbat hali boshqariladi. Oltita post — toʻrtta postda navbat mijozlarni qoʻrqitadigan kuchli joy uchun format.

Yuklama koeffitsiyentlari va mashinalar harakati sxemasi bilan oʻtkazuvchanlikning batafsil hisobi postlar sonini tanlash haqidagi maqolada tahlil qilingan.

3-qadam. Postning uskunasi

Oʻz-oʻziga xizmat yuvish posti uch qismdan iborat va ularni ajratish foydali, chunki sotilishi ham har xil.

Quvvat qismi

Yuqori bosimli apparat, kimyo dozalash nasoslari, quvur bogʻlami, postlar boʻyicha taqsimlash. Bu — bosim hosil qiladigan va toʻpponchaga suv, koʻpik hamda mumni beradigan qism. Quvvat qismini yo alohida apparatlar bilan, yo tayyor yuvish majmuasi bilan olishadi — masalan, bitta postga moʻljallangan AMK 1/250 PRO, unda nasos, dvigatel va bogʻlam umumiy ramaga yigʻilgan.

Boshqaruv terminali

Mijoz turadigan ustun: pul qabul qilish, dastur tanlash, vaqtning teskari hisobi. Terminal yuvmaydi — u quvvat qismini boshqaradi va pul sanaydi. Bizning barcha terminallar zanglamaydigan poʻlat korpusda tayyorlanadi: boʻyalgan metall koʻpik va reagentlar ostida ikki mavsumda choklari boʻylab qizgʻish oqimlar beradi, va texnika qanday ishlashidan qatʼi nazar maydoncha tashlandiqdek koʻrinadi.

Post jihozi

Konsol, yuqori bosimli shlang, toʻppocha, nayza, koʻpik generatori, ushlagichlar. Eng koʻp almashtiriladigan sarf qismi.

Terminaldagi tugma va uning ortidagi uskuna — har xil narsa. Pultdagi «osmos» dasturi terminal uni yoqa olishini bildiradi; teskari osmos qurilmasining oʻzi toʻplamga kirmasligi mumkin. Yetkazib berish tarkibini tugmalar soni boʻyicha emas, pozitsiyalar boʻyicha aniqlang.

Toʻplam qanday tanlanadi

Biz postlarni tayyor toʻplam bilan yigʻamiz — bu xaridorga ham, montajga ham osonroq: ichidagilarning bari oʻzaro kelishilgan. Toʻplamlar dasturlar soni va terminal tarkibi bilan farq qiladi.

Toʻplam	Dastur	Nima beradi	Bir post narxi
«Ekonom»	4	Suv, koʻpik, mum, tanaffus. Minimal kirish	29 370 000 soʻm dan
«Standart 5»	5	Shu va osmos — dogʻsiz yakuniy chayish	34 260 000 soʻm dan
«Standart 6»	6	Shu va havo hamda changyutgich oʻsha postda	35 660 000 soʻm dan
«Elegans» PRO	6	PRO seriyasi korpusi, koʻrkam koʻrinish	40 560 000 soʻm dan

Narxlar bitta postning uskunasi uchun, montajsiz va obyektning umumiy tizimlarisiz koʻrsatilgan. Toʻplamlarning toʻliq taqqoslamasi — toʻplam tanlash haqidagi alohida maqolada.

4-qadam. Obyektni hisoblash uchun yetkazib beruvchiga nima kerak

Bu — maydonchani tanlab boʻlgan oʻquvchi uchun eng foydali boʻlim. Dastlabki maʼlumotlar qanchalik toʻliq boʻlsa, taklif shunchalik aniq va montajda chiqadigan qoʻshimcha toʻlov shunchalik kam boʻladi.

• Manzil va uchastka maqsadi. Ijarami yoki mulkmi, kapital qurilishmi yoki soyabonmi.
• Maydoni va oʻlchamlari. Oʻlchamli reja, kirish va chiqish joyi, hozir uchastkada nima turgani.
• Elektr quvvati. Ruxsat etilgan quvvat kVt da, fazalar soni, shchitdan boʻlajak texnik xonagacha masofa.
• Suv. Manbasi (shahar, quduq), kirishdagi bosim va sarf, suvning yangi tahlili.
• Oqova. Suv qayerga ketadi: markaziy kanalizatsiya, toʻplovchi idish, tozalash inshootlari.
• Isitish. Isitiladigan xona bormi va obyekt qishda ishlasa, nima bilan isitiladi.
• Taxmin qilingan oqim. Sutkasiga mashinalar sonining bahosi va choʻqqi soatlar haqidagi tasavvur.
• Istalgan postlar soni va kelajakdagi kengaytirish rejalari.

Shu toʻplam boʻyicha biz jihozlanishni, quvvatni, bogʻlam sxemasini va muddatlarni hisoblaymiz. Ularsiz har qanday tijorat taklifi sizning obyektingiz uchun emas, «umuman» taklif boʻladi.

5-qadam. Hujjatlar va kelishuvlar

Bu yerda biz ataylab tayyor roʻyxat bermaymiz. Obyektga qoʻyiladigan talablar hududga, yerning maqsadiga, mulk shakliga va qurilishingiz kapitalmi yoki yengil konstruksiyami — shunga bogʻliq. Bir hududdagi obyektga toʻgʻri keladigan roʻyxat boshqasiga toʻgʻri kelmasligi mumkin va aksincha.

Buning oʻrniga nima qilish kerak: ijara shartnomasini imzolashdan oldin reja bilan mahalliy hokimiyatga va suv taʼminotiga borib, talablarni yozma olish. Aynan shu payt keyinchalik eng qimmatga tushadigan ikki narsa aniqlanadi: shu uchastkada yuvish shoxobchasini joylashtirish mumkinmi va oqovani qayerga tashlashga ruxsat.

Ijara shartnomasini oqova boʻyicha javob olgandan keyin imzolang, undan oldin emas. Muayyan turdagi tozalash inshootlarini qoʻyish talabi obyekt byudjetini uskuna toʻplamlari orasidagi tanlovdan koʻra kuchliroq oʻzgartiradi.

6-qadam. Montaj va ishga tushirish

Montaj brigadasi kelgan paytga maydoncha tayyor boʻlishi kerak: soyabon turibdi, texnik xona yopiq va isitiladi, suv bilan elektr ulanish nuqtasiga tortilgan, pollar trapga qiya qilib quyilgan.

Postning montajining oʻzi — bu terminal va konsolni oʻrnatish, trassalarni yotqizish, quvvat qismini ulash, dasturlar va kimyo dozalashini sozlash, toʻpponchadagi bosimni tekshirish. Bizning obyektlarimiz boʻyicha bitta post bir kun oladi: montaj qilish, sozlash, ishga tushirish va barcha dasturlarni sinash. Keyin — xodimlarni oʻqitish va ishga tushirish.

Toʻlovdan oldin yetkazib beruvchini qanday tekshirish kerak

Yuvish shoxobchasi uskunasini bir necha yilda bir marta sotib olishadi, shuning uchun yetkazib beruvchilarni solishtirishga asos yoʻq. Sharhlar oʻrniga toʻrtta aniq savol ishlaydi, ularning javoblari darrov koʻrinadi.

• Narxga aynan nima kiradi. Yetkazib berish tarkibini pozitsiyalar boʻyicha soʻrang: apparat, terminal, konsol, shlang, toʻppocha, koʻpik generatori, dozalovchi nasoslar. Izohsiz «postga toʻplam» — bu tarkib emas.
• Nima alohida toʻlanadi. Yetkazib berish, montaj, ishga tushirish-sozlash, oʻqitish, ishga tushirish uchun sarf materiallari.
• Kim taʼmirlashga keladi. Sizning hududingizda servis bormi, qancha muddatda chiqishadi, kafolatga nima kiradi, nima kirmaydi.
• Ehtiyot qismlar mavjudligi. Klapanlar, salniklar, manjetlar va forsunkalar yetkazib beruvchining omborida boʻlishi kerak, «ikki oyga buyurtma bilan» emas. Postning ishlamay turishi detalning oʻzidan qimmatroq.

Yetkazib beruvchi sizga qarshi savollar berayotganiga alohida eʼtibor bering. Quvvat, suv va oqova haqidagi savollarsiz yigʻilgan taklif — bu obyekt hisobi emas, narxlar roʻyxati.

Tipik xatolar

Kommunikatsiyalarni tekshirishdan oldin uskunaga buyurtma berish

Eng qimmati. Toʻplamlar sotib olingan, olib kelingan, obyektdagi ruxsat etilgan quvvat esa toʻrtta postdan ikkitasiga yetadi. Keyin yo quvvatni qimmat oshirish, yo uskunaning omborda turib qolishi boshlanadi. Quvvat va suvni toʻlovdan oldin tekshiring, keyin emas.

Xizmat koʻrsatish uchun joy yoʻq

Koʻproq sigʻsin deb uskunani zich qoʻyishgan. Yarim yildan keyin nasosga yaqinlashib boʻlmasligi, moy almashtirish uchun esa bogʻlamning yarmini soʻkish kerakligi maʼlum boʻladi. Har bir tugunga u xizmat koʻrsatiladigan tomondan oʻtish joyi qoldiring.

Suvda tejash

Qattiqligi yuqori suv bepul muammodek koʻrinadi: yuvyapti-ku. Bir mavsumdan keyin — nasoslarda quyqa, kuzovda dogʻlar va qoʻshnilarga ketib qolgan mijozlar. Suv tayyorlash nasos taʼmiridan arzon.

Oʻrtacha oqim boʻyicha hisob

Toʻrtta postga kuniga oʻrtacha 60 mashina xotirjam koʻrinadi. Ammo ulardan 40 tasi shanba kuni 12 dan 18 gacha keladi — oʻsha soatlarda sizda navbat, ish kunlari ertalab esa postlar boʻsh turadi. Choʻqqini hisoblang.

Toʻlov boʻyicha zaxirasiz terminal

Tanga va pul qogʻozidan boshlash — normal senariy. Normal emasi — ekvayring uchun joyi va simi yoʻq terminal qoʻyish: naqd boʻlmagan toʻlovni keyin qoʻshish uni darrov nazarda tutishdan qimmatroqqa tushadi. Bizning terminallarda toʻlov modullari uchun joylar yigʻish paytida koʻzda tutilgan, shuning uchun ekvayring qoʻshish — ustunni almashtirish emas, bir necha soatlik ish.

Ishga tushirilgandan keyingi birinchi ikki hafta

Ishga tushirish — yakuniy nuqta emas, sozlashning boshlanishi. Uskuna ishlaydi, lekin aniq maydoncha uchun parametrlar amalda tanlanadi va birinchi ikki haftada toʻrt narsaga qarash kerak.

Kimyo dozalash. Ishga tushirishda qoʻyilgan koʻpik konsentratsiyasi — boshlangʻich. U suvning qattiqligiga va sizga qanchalik iflos mashinalar kelishiga bogʻliq. Juda kuchsizi — mijoz natijani koʻrmay ketadi. Juda quyugʻi — siz har oy kimyo uchun keragidan koʻp toʻlaysiz. Ikki-uch takrorlashda kuzatuv orqali sozlanadi.

Bitta toʻlov birligiga dastur vaqti. Juda qisqasi — odam koʻpikni yuvishga ulgurmay, norozi ketadi. Juda uzuni — post uzoqroq band boʻladi, undan tushum esa kamroq. Mijozlar oʻrtacha nechta tanga qoʻshishiga qarang: deyarli hammasi ikki marta qoʻshsa, vaqt muvaffaqiyatsiz tanlangan.

Nimani tanlashadi. Dasturlar boʻyicha statistika siz qoʻshimcha toʻlagan funksiyalar kerakmi-yoʻqmi, shuni koʻrsatadi. Agar osmosni sikllarning uch foizida yoqishsa — gap osmosda emas, mijozlar uning nima uchunligini tushunmasligida. Bu uskunani almashtirish bilan emas, postdagi lavha bilan hal boʻladi.

Navbat. Qaysi soatlarda barcha postlar band va odamlar qancha kutishadi. Agar navbat barqaror ravishda oʻn daqiqadan uzoq tursa, siz oqimning bir qismini yoʻqotasiz: iflos mashinali odam qoʻshnilarga ketadi. Bu — kengaytirish foydasiga dalil, va aynan shu holat uchun loyihalashda quvvat va suv boʻyicha zaxira qoldiriladi.

Qish

Rossiyaning katta qismida yuvish shoxobchasi yil davomida ishlaydi va qish hamma narsani oʻzgartiradi: oqim oʻsadi, uskuna esa yomonroq sharoitda ishlaydi. Trassalarni, toʻpponchalarni va terminallarni muzlashdan himoya qilish, texnik xonani esa isitish kerak. Terminal boʻlmasini isitish — goʻzallik uchun opsiya emas, sovuqda ishlash sharti: muzlagan tanga qabul qilgich butun postni toʻxtatadi.

Obyektni yozda rejalashtirganda qishki bajarilishni darrov nazarda tuting. Ishlab turgan shoxobchani dekabrda isitish bilan jihozlash uni buyurtma bosqichida qoʻyishdan qimmat va noqulay.

Uskunaga buyurtma berishga tayyorlik nazorat roʻyxati

Agar barcha bandlarga javob «ha» boʻlsa, hisob soʻrash va montaj kunini belgilash mumkin. Hech boʻlmasa bittasiga «yoʻq» boʻlsa — avval shuni yoping.

• Maydoncha tanlangan, shartnoma ishlab chiqilgan, oqova boʻyicha javob olingan.
• Ruxsat etilgan quvvat hujjat bilan tasdiqlangan, kirish uch fazali.
• Suvning sarfi va bosimi oʻlchangan, suv tahlili qilingan.
• Postlarni joylashtirish rejasi kelishilgan, oʻtish yoʻllari kesishmaydi.
• Texnik xona koʻzda tutilgan, isitiladi, tugunlarga kirish bor.
• Postlar soni maydondan emas, choʻqqidagi oqimdan hisoblangan.
• Postda birinchi kundan qaysi dasturlar kerakligi, qaysilarini keyin qoʻshish mumkinligi hal qilingan.
• Maydoncha boʻyicha kutilmagan ishlar uchun byudjet zaxirasi qoldirilgan.

Keyingi qadam — smeta. Uskuna qancha turadi, har bir postga nima sotib olinadi, obyektga esa bir marta nima olinadi va oʻzganing tijorat taklifini qanday tekshirish kerak — ikki, toʻrt va olti postli yuvish shoxobchasini ochish narxi haqidagi maqolada.